“بله، من هم غیرت زبان فارسی را دارم و هم غیرت ایران را، خدا هر دوی این‌ها را حفظ کند”، این جمله، محور اصلی مستندی است که به کارگردانی بیژن شکرریز ساخته و به نام “مستند ژاله آموزگار” ماندگار شده است.

ژاله آموزگار که از کودکی، همپای برادر، زیر سایه پدر از امکانات زیست اجتماعی برابر با برادرش برخوردار بوده در دامان مادری فرهنگی رشد کرده، در دوران جوانی و ایام دانشگاه، به شیوه‌ای نوین در ایام کهن با هم‌کلاسی و رفیق خود ازدواج کرده و زندگی دانشجویی پر عشق به ادبیات را در فرانسه به قصد دریافت مدرک دکتری تجربه کرده است.

در طول مستند ژاله آموزگار، این استاد دانشگاه تهران و عضو انجمن‌های شاخص ادبیات و زبان فارسی از اساتید و دوستان دوران جوانی خود، که هر کدام امروز شخصیتی والا و شایسته هستند، سخن می‌گوید و هرازگاهی افسوس و غبطه می‌خورد به ایامی که گذشت و هر کدام از این شخصیت‌ها را با خود به گوشه‌ای از زمان برد.

آموزگار از روابط خوب خود با دانشجویانش که هر کدام به مثابه فرزندانش هستند می‌گوید و در عین گلایه‌هایی از نسل جوان، دغدغه حفظ ایران و زبانش در برابر طوفان بی‌رحم غلبه فرهنگی، دارد.

او به شدت ایران را دوست دارد و با اینکه آذربایجانی است، ولی به شدت بر زبان فارسی غیرت دارد و معتقد است: یک چیز همه ما را به هم وصل می‌کند و آن زبان فارسی است.

آموزگار شک ندارد که اگر تاریخ را بخوانیم و بی تعصب یاد بگیریم، به آن علاقه‌مند می‌شویم و در حفظ آن، ناخودآگاه گام برداشته‌ایم.

مستند ژاله آموزگار که به همت گروه فرهنگی توازن، دفتر تخصصی سینما و زیر نظر حوزه هنری اصفهان امروز، ۱۶ اسفندماه ۱۴۰۰ در محل عمارت سعدی اکران شد، در سال ۱۳۹۸ تولید شده و این‌ بار هدف تماشای این مستند نه صرفا شناخت ژاله آموزگار، بلکه تاملی بر نقش زن در تاریخ و اسطوره بود.

مسعود آلگونه جونقانی در انتهای این نشست به تعریف و سیر تحول نوع زمان در گذر اسطوره به تاریخ پرداخت و در نهایت نقش زن در اسطوره و تاریخ و جهان معاصر را مقایسه کرد.

این عضو هیئت علمی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان معتقد است: در شناخته‌شده‌ترین نوع زمان(زمان دوری) کلید اسطوره، در آفرینش است و اولین نوع آفریدگار که به ذهن آدمی خطور می‌کند، زنان هستند و در همین دسته است که در وهله اول با ایزدانی که زن هستند، روبرو می‌شویم.

به گفته او، اگر آفرینش با زن در ارتباط باشد، در نتیجه در اسطوره‌ها، زن بر مرد تقدم دارند و در اسطوره، زنان نقش ثانوی یا زاینده دارند.

آلگونه با تعریف تغییر نقش زنانه و مردانه در طول گذار از اسطوره به تاریخ، با بیان جمله “رمان، حماسه انسان معاصر است”، نگاهی به نقش زن در رمان‌های مدرن انداخت و تشریح کرد: در رمان مدرن، برای اولین بار سوژه مطرح می‌شود، این درحالی‌ است که پیشتر تیپ مطرح بوده و به مرور زمان با گذر از رمان تاریخی و رسیدن به رمان‌های رئال در دوره مدرن و به واسطه تحلیل‌های گفتمانی، زن به‌عنوان سوژه تعریف شده و البته باز در جریاناتی، به همان نقش‌های ثانویه رفت و آمد داشته است.

انتهای پیام

منبع:ایسنا