در آستانه پخش جدیدترین فصل برنامه‌اش (کارداشیان‌ها)، درام حقوقی جدیدش به اسم “All’s Fair” و جشن تولد ۴۵ سالگی‌اش، کیم کارداشیان با یه خبر کاملاً متفاوت تو تیتر اخبار قرار گرفت.

او فاش کرد که به “آنوریسم مغزی” مبتلا شده.

کارداشیان این تشخیص رو تو تیزر فصل هفتم کارداشیان‌ها اعلام کرد، که شامل تصاویری از اسکن MRI او هست؛ اسکن‌هایی که ظاهراً این وضعیت رو شناسایی کرده.

تا الان جزئیاتی در مورد نوع، اندازه، یا محل دقیق آنوریسم، یا اینکه آیا نیاز به درمان داشته یا نه، منتشر نشده.

بنابراین مشخص نیست که این یافته یه تهدید جدی برای سلامتیشه یا فقط یه کشف اتفاقی؛ کشفی که داره روز به روز رایج‌تر می‌شه چون افراد بیشتری به دلایل دیگه اسکن کامل بدن یا تصویربرداری انجام می‌دن.

آنوریسم مغزی چیه؟

آنوریسم در واقع گشاد شدن یا برآمدگی یه شریان (سرخرگ) تو بدنه. معمولاً تو آئورت (شریان اصلی بدن) و شریان‌های اندام‌ها، گردن و مغز اتفاق می‌افته. وقتی این تورم شریان‌های مغز رو تحت تأثیر قرار می‌ده، بهش “آنوریسم مغزی” می‌گن.

آنوریسم مغزی می‌تونه اثرات ویرانگری داشته باشه. سلول‌های عصبی مغز طوری طراحی نشدن که مستقیماً با خون تماس پیدا کنن. برای محافظت ازشون، مغز یه سیستم دفاعی طبیعی داره به اسم “سد خونی مغزی” که با دقت تنظیم می‌کنه چی می‌تونه از جریان خون وارد بافت مغز بشه و چی نمی‌تونه.

چه کسانی بیشتر در خطر هستن؟

بزرگترین عامل خطر برای ایجاد آنوریسم مغزی، زن بودن هست. این آنوریسم‌ها حدود ۶۰ درصد بیشتر تو زن‌ها نسبت به مردها رایجه، و بعد از یائسگی هم این ریسک بالاتر می‌ره.

استروژن کمک می‌کنه رگ‌های خونی انعطاف‌پذیر بمونن؛ وقتی سطحش بعد از یائسگی پایین میاد، رگ‌های خونی در برابر آسیب آسیب‌پذیرتر می‌شن.

سابقه خانوادگی آنوریسم هم خطر رو بالا می‌بره. کسی که دو نفر از خویشاوندان درجه اولش (مثل والدین، فرزندان یا خواهر و برادر) سابقه پارگی آنوریسم داشتن، ۱۱ درصد شانس بیشتری برای ابتلا به آنوریسم داره. این به خاطر عوامل ژنتیکیه که روی ساختار و استحکام دیواره رگ‌های خونی تأثیر می‌ذاره و بعضی افراد رو بیشتر در معرض ضعف و آسیب قرار می‌ده.

این ارتباط ژنتیکی تو چند اختلال بافت همبند هم دیده می‌شه که ساختار و عملکرد دیواره شریان‌ها رو تغییر می‌دن و احتمال آنوریسم رو زیاد می‌کنن.

عوامل سبک زندگی

عوامل سبک زندگی هم می‌تونن تو افزایش خطر آنوریسم نقش داشته باشن. سیگار کشیدن (چه در حال حاضر و چه در گذشته) ارتباط قوی با ضعیف شدن رگ‌های خونی داره. ترک سیگار خطر رو کم می‌کنه، اما در مقایسه با کسایی که هیچ‌وقت سیگار نکشیدن، ریسک رو به طور کامل از بین نمی‌بره. کلسترول بالا هم می‌تونه به رگ‌های خونی آسیب بزنه و احتمال آنوریسم رو زیاد کنه.

در مورد کیم کارداشیان، او به استرس به عنوان یک عامل کمک‌کننده اشاره کرده. اگرچه استرس مستقیماً باعث آنوریسم نمی‌شه، اما می‌تونه فشار خون رو بالا ببره.

فشار خون بالا و مداوم، چه ناشی از استرس عاطفی باشه و چه مشکلات سلامتی زمینه‌ای (مثل انواع خاصی از بیماری کلیوی)، می‌تونه دیواره رگ‌های خونی رو ضعیف و خراب کنه و احتمال ایجاد آنوریسم رو بیشتر کنه.

استفاده از مواد مخدر تفریحی هم می‌تونه خطر آنوریسم رو افزایش بده، البته هیچ شواهدی نیست که این مورد در رابطه با کارداشیان صادق باشه. کوکائین فشار خون رو بالا می‌بره و همزمان رگ‌های خونی مغز رو تنگ می‌کنه. این اثرات ترکیبی فشار داخل شریان‌های مغز رو بالاتر می‌بره و شانس تشکیل و پارگی آنوریسم رو زیاد می‌کنه. آمفتامین و مت‌آمفتامین هم اثرات مشابهی دارن.

علائم و تشخیص

وقتی آنوریسم شکل می‌گیره، اثراتش تا حد زیادی بستگی به این داره که کجا رشد کرده و آیا پاره می‌شه یا نه؛ این باعث می‌شه علائم غیرقابل پیش‌بینی باشن و گاهی تشخیصشون سخت بشه.

پارگی آنوریسم‌های مغزی اغلب با نشت کوچکی از خون شروع می‌شه که باعث یه سردرد ناگهانی و شدید می‌شه؛ سردردی که معمولاً به عنوان “بدترین سردرد زندگی” یا سردرد رعد و برق توصیف می‌شه. این می‌تونه به عنوان یه علامت هشداردهنده برای پارگی بزرگ‌تر که ممکنه ساعت‌ها، روزها یا حتی هفته‌ها بعد اتفاق بیفته، عمل کنه.

علائم دیگه می‌تونه شامل حرکات ناهماهنگ، حالت تهوع، استفراغ و تغییرات ناگهانی تو سطح هوشیاری باشه.

آنوریسم‌های مغزی که پاره نشدن، طیف وسیع‌تری از علائم رو ایجاد می‌کنن، چون تأثیراتشون بستگی به محل رشد آنوریسم داره.

اعصاب مسئول بینایی، تعادل، شنوایی، بلع و گفتار، همگی نزدیک رگ‌های خونی اصلی مغز هستن، بنابراین حتی یه تغییر کوچیک تو فشار هم می‌تونه اثرات قابل توجهی داشته باشه.

مشکلات بینایی رایج هستن، مثل دوبینی یا از دست دادن جزئی دید. درد چشم یا مشکل تو حرکت دادن چشم به دلیل ضعف عضلانی، گردن سفت و زنگ زدن گوش هم ممکنه رخ بده. علائم کمتر رایج شامل گردن درد و مشکل در بلعیدن هستن.

از اونجایی که این علائم با خیلی از بیماری‌های دیگه مشترکه، تشخیص آنوریسم می‌تونه چالش‌برانگیز باشه. آنوریسم‌های پاره نشده اغلب به آرامی رشد می‌کنن و تا زمانی که به اندازه خاصی نرسن، ممکنه علائمی ایجاد نکنن؛ در حالی که آنوریسم‌های پاره شده ناگهان ظاهر می‌شن و نیاز به درمان اورژانسی دارن.

اندازه‌گیری و درمان

بعد از کشف، آنوریسم‌ها اندازه‌گیری و دسته‌بندی می‌شن. هر چقدر آنوریسم کوچکتر باشه، خطر پارگیش کمتره. آنوریسم‌هایی که قطرشون زیر ۷ میلی‌متره، کمترین احتمال پارگی رو دارن، ۷ تا ۱۲ میلی‌متر متوسط، ۱۲ تا ۲۵ میلی‌متر بزرگ، و هر چیزی بالای ۲۵ میلی‌متر “غول‌پیکر” دسته‌بندی می‌شه.

اندازه و محل آنوریسم عوامل کلیدی تو تعیین خطرش هستن. آنوریسم‌هایی که روی شریان‌های پایه مغز قرار دارن، شانس پارگی بالاتری دارن.

درمان بستگی به شرایط فردی داره، و همه آنوریسم‌ها نیاز به مداخله ندارن. در واقع، خیلی از افراد با آنوریسم‌های کوچک سالم زندگی می‌کنن بدون اینکه اصلاً بفهمن اونو دارن. نرخ تشخیص با رواج بیشتر تصویربرداری و کمتر تهاجمی شدن اون افزایش پیدا کرده، و حتی از هوش مصنوعی هم برای دقت بیشتر استفاده می‌شه.

آنوریسم‌های کوچک و بدون علامت، اغلب با اسکن‌های منظم تحت نظر قرار می‌گیرن، مخصوصاً تو افرادی که عوامل خطر کمتری دارن. درمان بیماری‌های زمینه‌ای مثل فشار خون بالا می‌تونه خطر پارگی رو کم کنه.

آنوریسم‌های مغزی که پاره می‌شن یا در معرض خطر بالای پارگی هستن، نیاز به جراحی دارن. دو روش رایج “کلیپ‌گذاری” و “ترمیم اندوواسکولار” هستن. کلیپ‌گذاری یه عمل تهاجمی‌تره که نیاز به باز کردن جمجمه برای دسترسی مستقیم به آنوریسم داره و برای مکان‌های خاص آنوریسم مناسب‌تره.

ترمیم اندوواسکولار کمتر تهاجمیه و شامل وارد کردن یه کاتتر از طریق رگ خونی تو پا، هدایت اون به محل آنوریسم و قرار دادن کویل (سیم‌پیچ) هست که جلوی ورود خون به آنوریسم رو می‌گیره. این کویل‌ها معمولاً از پلاتین ساخته می‌شن و قطرشون بین نصف تا دو برابر ضخامت یه تار موی انسانه.

از اونجایی که آنوریسم‌ها اغلب بی‌صدا هستن تا زمانی که به یه نقطه بحرانی برسن، هرگونه علائم عصبی ناگهانی یا غیرقابل توضیح باید حتماً توسط پزشک بررسی بشه.

لینک منبع